Anayasa Mahkemesi, yeminli mali müşavirlik sınavına ilişkin yönetmeliklerin yürürlüğe girmesi için Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşünün alınması zorunluluğunu Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin itirazıyla başlayan süreçte verilen karar, 23 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
1. Dava Konusu Kural
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 10. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle…” ibaresi, Anayasa’nın 124. ve 135. maddelerine aykırılık gerekçesiyle iptal edildi.
2. Davanın Arka Planı
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği’nin (TÜRMOB) hazırladığı sınav yönetmeliğinin Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun bulunmaması üzerine açılan iptal davasında, Ankara 16. İdare Mahkemesi söz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varmış ve Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştur.
İptal Edilen Hüküm
Kanun’un 10. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenmekteydi. İptal edilen ibare bu yönetmelik çıkarma sürecindeki Bakanlık onayı koşulunu düzenlemekteydi.
Anayasa Mahkemesi’nin Gerekçesi
Meslek Kuruluşlarının Özerkliği (Anayasa m. 135)
Mahkeme; meslek kuruluşlarının karar ve yönetim organlarının seçimle göreve gelmesini, devletin yalnızca idari ve mali denetim yetkisine sahip olmasını ve sorumlu organların görevlerine ancak yargı kararıyla son verilebilmesini, bu kuruluşların özerkliğinin temel göstergesi olarak değerlendirdi.
Uygun Görüş Yetkisi Fiilen Onama Yetkisidir
Mahkeme, Bakanlıkça uygun görüş verilmediği sürece yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanamayacağını ve dolayısıyla yürürlüğe giremeyeceğini tespit ederek bu yetkinin niteliği itibarıyla bir onama yetkisi olduğuna hükmetti. Bu durumun Birliğin yönetmelik çıkarma yetkisini ve özerkliğini anlamsız kıldığı sonucuna ulaşıldı.
İdari Vesayet Sınırı
Devletin idari vesayet yoluyla meslek kuruluşları üzerinde denetim uygulayabileceği kabul edilmekle birlikte, seçilen vesayet aracının Anayasa’nın 124. maddesiyle güvence altına alınan yönetmelik çıkarma yetkisini ortadan kaldırmaması gerektiği vurgulandı.
Emsal Karar
Mahkeme, aynı Kanun’un 50. maddesine ilişkin 16 Şubat 2023 tarihli ve E.2022/142, K.2023/32 sayılı kararını emsal göstererek söz konusu kural bakımından da bu içtihattan ayrılmayı gerektiren herhangi bir durumun bulunmadığını belirledi.
Oylamaya İlişkin Bilgi
Karar oyçokluğuyla alınmıştır. Kadir ÖZKAYA, İrfan FİDAN, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI karşıoy kullanmıştır.
Anayasa Mahkemesi Kararı TIKLAYINIZ